ಆದ್ಯೋತ್ “ಆಪ್ತಸಮಾಲೋಚನೆ”

ಆದ್ಯೋತ್ ಸುದ್ದಿನಿಧಿ;
ಹಿಂದಿನ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ ಅಥವಾ ಮದುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೆವೆ, ಇವತ್ತಿನ ವಿಷಯ ಮದುವೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಕುರಿತು ನೊಡೊಣ. ಅದಕ್ಕೂ ಪೂವ೯ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕಿವಿಮಾತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯ,ತಂದೆ ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿಯ ಕಥೆಯೋ,ಸಂಸಾರ ನಡೆಸಿದ ದಾರಿಯಾಗಲಿ,ಸಂಸಾರವನ್ನು ಭದ್ರ ಪಡಿಸಲು ಮಾಡಿದ ಹರಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿ ಆಗ ಮುಂದೆ ಮಕ್ಕಳು ಮದುವೆಯಾದಾಗ ಈ ರೀತಿಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಸಂಭವ ಜಾಸ್ತಿಯಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೆಯೆ ಮೊಬೈಲಿನಿಂದ ಯಾವುದೆ ರೀತಿಯ ಸಂಸ್ಕಾರ ಜೀವನ ಶೈಲಿ ದೋರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
“ವೈವಾಹಿಕ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಅವಸಾದ — ದಾಂಪತ್ಯ ಕಲಹದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ” Marital Stress and Depression — The Psychological Disorder Arising from Marital Conflict)
ವಿವಾಹವು ಮಾನವನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಂಬಂಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಎರಡು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಮಾಗಮವಲ್ಲದೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರೀತಿ, ನಂಬಿಕೆ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಹಾನುಭೂತಿ ಇವುಗಳು ಸಂತೋಷಕರ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದ ಮುಖ್ಯ ಅಡಿಪಾಯಗಳಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಅಂಶಗಳು ಕುಸಿದಾಗ,ವಿವಾಹ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಮೂಡಿದಾಗ ಸಂತೋಷದ ಬದಲು ಒತ್ತಡ, ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ ಮೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ವೈವಾಹಿಕ ಒತ್ತಡದ ಮೂಲಗಳು( Sources of Marital Stress) ;-
* ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ
* ಸಂವಹನದ ಕೊರತೆ (Lack of communication): ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು, ಅಥವಾ ಪರಸ್ಪರ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು.
* ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು(Financial strain): ಹಣಕಾಸಿನ ಅಸಮಾಧಾನ ಅಥವಾ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳ ಅಸಮತೋಲನ.
* ನಂಬಿಕೆಯ ನಷ್ಟ(Loss of trust): ದ್ರೋಹ, ಅಸತ್ಯ, ಸುಳ್ಳು ಅಥವಾ ಅನುಮಾನಗಳು ಜಾಸ್ತಿಯಾಗುವುದು
* ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡ(Family and societal pressure): ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ, ಅಥವಾ ಸಮಾಜದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತಲುಪುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲತೆ.
* ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಥವಾ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಭಿನ್ನತೆ(Cultural or value differences): ಜೀವನದ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ದ್ವಂದ್ವ ವಿಚಾರಧಾರೆ
ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳು ಒಂದಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.
* ಮಾನಸಿಕ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವೈವಾಹಿಕ ಒತ್ತಡವು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಲ್ಲದೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಸಹನೆ, ಕೋಪ ಅಥವಾ ಅಸಮಾಧಾನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಈ ಸ್ಥಿತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವಸಾದ (Depression) ಎಂಬ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ರೂಪ ತಾಳಬಹುದು. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯಿಂದ ಪ್ರೀತಿ ಅಥವಾ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಾದಾಗ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ನಿರಾಶೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಯಂ ಗೌರವ (Self-Respect) ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ (Confidence) ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಅವಸಾದ (Depression)
ಅವಸಾದ(Depression) ಒಂದು ಗಂಭೀರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಆಗಿದ್ದು, ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಯೋಚನೆ, ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ನಡೆ-ನುಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ವೈವಾಹಿಕ ಕಲಹದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನಿರಂತರ ಒತ್ತಡ ದೇಹದ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ — ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್ (Cortisol) ಎಂಬ ಒತ್ತಡ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೆದುಳಿನ ಸೆರಟೋನಿನ್ (Serotonin) ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದುಃಖ ಮತ್ತು ನಿರಾಶೆಯ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಅವಸಾದದ (Depression)ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು;-
* ನಿರಂತರ ದುಃಖ ಅಥವಾ ಖಿನ್ನತೆ (Continuous sadness or emotional emptiness)
* ಆಸಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಜೀವನದ ಮೇಲಿನ ನಿರಾಸಕ್ತಿ (Loss of interest or pleasure in activities once enjoyed)
* ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ನಿದ್ರೆ (Sleep disturbances — insomnia or excessive sleeping)
* ದೈಹಿಕ ದಣಿವು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಹೀನತೆ (Fatigue or lack of energy)
* ಆಹಾರದ ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ (Appetite changes and weight fluctuations)
* ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆ (Low self-esteem and feelings of guilt)
* ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಚಿಂತನೆಗಳು (Suicidal thoughts in severe cases)
ವೈವಾಹಿಕ ಕಲಹ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡ ಇವು ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಅನೇಕರು ತಮ್ಮ ನೋವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದೆ ಒಳಗೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಬಾಳುವುದರಿಂದ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಠಿಣವಾಗುತ್ತದೆ. (Major Depressive Disorder (MDD).)
ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪರಿಣಾಮಗಳು;-
ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವೈವಾಹಿಕ ಒತ್ತಡವು ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸಿನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ದೇಹದ ಮೇಲೆಯೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಹೃದಯದ ರೋಗಗಳು, ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡ, ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ, ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು( BP̧ Sugar , Gastric ,Colestrol) ಮನೋದೇಹದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು Psychosomatic Disorders ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ — ಅಂದರೆ, ಮನಸ್ಸಿನ ನೋವು ದೇಹದ ನೋವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವುದು.
ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಮೇಲೂ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
*-ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಮಾರ್ಗಗಳು (Treatment and Coping Strategies) ;-
ವೈವಾಹಿಕ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಅವಸಾದದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ದಂಪತಿಗಳ ನಡುವೆ ಮುಕ್ತ ಸಂವಾದ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದದ್ದು. ಪರಸ್ಪರದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
* ದಂಪತಿ ಸಲಹೆಗಾರರು (Marriage Counsellors) ಅಥವಾ ಮನೋವೈದ್ಯರು (Psychologists/Psychiatrists) ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಮಾಲೋಚನೆ (Counselling) ಮಾಡುವುದು ಬಹುಮುಖ್ಯ. ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ದಾಂಪತ್ಯ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಪುನಃ ಬಲಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
* ಸಹಾಯಕ ಕ್ರಮಗಳು
* ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ (Psychotherapy)
* ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗದಂತಹ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಮತೋಲನ ತರಬೇತಿಗಳು (Mindfulness and relaxation practices)
* ಸಮಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣ (Time Management)
* ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ (Support from family and friends)
ವಿವಾಹವು ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದು ಪರಸ್ಪರ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕಲಹದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆಯಾದರೆ, ಅದು ಅವಸಾದ (Depression) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಪ್ರೀತಿ, ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನವು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತ ಔಷಧಿ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ವೈವಾಹಿಕ ಒತ್ತಡದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಸಮತೋಲನಯುತ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ಣ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಖ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಮಾಧಾನದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
ಧನುಷ್‌ ಭಟ್‌
9945266006